اجتماعی
راههای دستیابی به آرامش در شرایط کنونی را بیان نمایید
1399/01/05، 10:40:05
پاسخ   ( 1399/01/07 ؛  23:16:16 )

پاسخ اجمالی

آرامش، گوهر گران‌بهایی است که بشریت در همه حالات خصوصا بحبوبه مشکلات و گرفتاری‌های زندگی، به طریقی در پی رسیدن به آن است؛ از این‌رو، مطالعات روان‌شناسی فراوانی در زمینه آرامش و عوامل رسیدن هر یک از آن صورت گرفته است، که در بیشتر آنها اقبال به امور معنوی از مهم‌ترین راه‌های رسیدن به آن معرفی شده‌ است. یکی از اصلی ترین عوامل آرامش شناخت دقیق و صحیح پدیده­ها و مواجعه عالمانه با آنهاست. در آموزه‌های دین اسلام علاوه بر این مطلب عواملی دیگر نیز بیان شده است که تاثیر بسزایی در آرامش دارد؛ بلکه محوری­ترین عوامل در دستیابی به آرامش هستند.  برخی از آنها عبارتند از:  ذکر و یاد خدا، توکل بر پروردگار، رضایت به خواست الاهی و توسل به اولیای الهی.


پاسخ تفصیلی

پرسش‌گر محترم؛

بی‌تردید زندگی هر انسانی سراسر پر است از پستی‌ها و بلندی‌ها، مشکلات و راحتی‌ها، اما آنچه در این بین می‌تواند راه‌گشا بوده و انسان را در مسیر زندگی ثابت قدم نگه دارد، داشتن آرامش است.

آری این گوهر گران‌بها، آرزویی است که هر بشری در زندگی به طریقی در پی آن است و چه بسا افراد، سراب‌هایی را به عنوان نقطه آرامش باور نموده و بعضی نیز در پی رسیدن به این هدف، به بی‌راهه کشیده شده‌اند. از این‌رو، مطالعات و تحقیقات روان‌شناسی فراوانی در زمینه آرامش، اضطراب و عوامل و موانع هر یک از آنها، صورت گرفته است، که در بیشتر آنها اقبال به امور معنوی یکی از مهم‌ترین راه‌ها و عوامل رسیدن به آرامش معرفی شده‌ است.[1]

در قرآن کریم و احادیث امامان معصوم(ع) نیز، عوامل متعددی جهت رسیدن به آرامش بیان شده است، که در ذیل، به برخی از آنها اشاره می‌گردد:[2]

1. ذکر و یاد خدا؛ قرآن کریم می‌فرماید: «همانا با یاد خدا قلب‌ها آرام می‌شود».[3]

منظور از یاد و ذکر خدا یعنی این که انسان همیشه توجه و یقین داشته باشد که هیچ موجودی در عالم نمی‌تواند مستقل و جدای از «الله» وجود داشته باشد تا چه رسد به این که بتواند منشأ اثر باشد: «تمام عزت از او است»،[4] و تمام قدرت و ملک و هستی از او است. عزت و ذلت بندگان نیز به دست او است. او بر همه چیز توانا است.[5]

چنین انسانی هیچ نگرانی و خوف و حزنی در مشکلات و بروز بیماری‌ها ندارد؛ چنان که قرآن می‌فرماید: «کسی که دنبال هدایت من باشد او دیگر خوف و نگرانی ندارد».[6]

بله اگر انسان واقعا با تمام وجودش باور داشته باشد که هیچ دگرگونی و قدرتی در عالم نیست مگر این که وابسته به خداوند بزرگ است و آن گاه با زبان بگوید: «لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم»، دیگر دغدغه و اضطرابی نخواهد داشت. رسول مکرم اسلام (ص) فرمودند: ذکر «لاحول ولا قوة الا بالله» شفای از 99 درد است که کمترین آن دردها، غم و غصه است.[7]

2. توکل بر پروردگار؛ توکل یعنی این که انسان وظیفه خود را در حد توانایی انجام داده و نتیجه کارها را به خداوند واگذار نماید. مثلا قرآن مجید می‌فرماید: «کسی که بر خدا توکل کند خداوند او را کفایت می‌کند».[8]

3. رضایت به خواست الهی؛ اگر انسان باور داشته باشد که خداوند متعال همیشه خیر خواه بندگان خود است و به خواست الهی گردن نهد هیچ دغدغه‌ای نخواهد داشت.

4. ارتباط و توسل و اطاعت از اولیای الهی؛ خداوند به پیامبرش می‌فرماید: "هنگامی که از مردم خمس و زکات دریافت می‌کنی بر آنها درود بفرست؛ زیرا که صلوات تو بر آنها، مایۀ آرامش آنها است".[9]

پس یکی از بهترین راه‌ها جهت رسیدن به آرامش و دور کردن استرس و اضطراب در سختی‌ها، بیماری‌ها و مشکلات، توسل به اهل بیت(ع) و یاری جستن از ایشان است؛ چراکه دعا و توجه متقابل ایشان موجب تسکین و آرامش قلب ماست.

 

 


[1]. ر.ک: ویلیام جیمز، دین و روان، ترجمه مهدى قائنى، ص 168، دارالفکر، قم، چاپ دوم، 1368 ش؛ محمد عثمان نجاتى، قرآن و روان شناسى، ترجمه عباس عرب، ص 335، بنیادپژوهش هاى اسلامى، چاپ پنجم، مشهد، 1381 ش.

[2]. با استفاده از سایت اسلام کوئست.

[3]. «الا بذکر الله تطمئن القلوب»؛ سوره رعد، آیه 28.

[4]. «ان العزة لله جمیعاً»؛ سوره نساء، آیه 139.

[5]. «قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَديرٌ»؛ سوره آل عمران، آیه 26.

[6]. «فمن تبع هدای فلاخوف علیهم...»؛ سوره بقره، آیه 38.

[7]. حمیری، عبد الله بن جعفر، قرب الإسناد، مؤسسه آل البیت(ع)، ص 76، قم، چاپ اول، 1413ق؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 71، ص 88، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[8]. «ومن یتوکل علی الله فهو حسبه»؛ سوره طلاق،آیه 3.

[9]. «ان صلوتک سکن لهم»؛ سوره توبه، آیه 103.